Lan đột biến 250 tỷ: Băn khoăn “bán giá trị tương lai”

Đại diện chủ vườn lan khẳng định có giao dịch mua lan 250 tỷ đồng nhưng bán giá trị tương lai.

Ông Bùi Hữu Giang trong vườn lan của mình.

Vụ giao dịch lan đột biến giá 250 tỷ đồng ở Quảng Ninh khiến dư luận xôn xao.  Thượng tá Đỗ Đình Thạch, Phó Trưởng Công an thị xã Đông Triều (tỉnh Quảng Ninh), cho biết qua xác minh ban đầu vụ mua bán lan đột biến Ngọc Sơn Cước giá 250 tỷ đồng thì “việc giao dịch mua bán lan là có thật”.

Đại diện chủ vườn lan Var Đất Mỏ là ông Bùi Hữu Giang (32 tuổi, ngụ phường Mạo Khê, thị xã Đông Triều) cho biết: Ngày 15/3, ông có văn bản thỏa thuận về việc chuyển nhượng cây lan đột biến Ngọc Sơn Cước. Việc thanh toán được thực hiện sau một năm, khi ông Giang giao đủ số lượng 5.000 cây giống thì ông Nguyễn Tiến Hưng sẽ thanh toán số tiền như đã thỏa thuận là 250 tỷ đồng.

Ông Giang giải thích: “Một lá đẻ ra một mắt, một mắt ra được một cây giống cùng dòng cây bố mẹ và cây này cho ra hoa cực kỳ hiếm. Tôi khẳng định không ảo một tí nào cả. Bán là bán giá trị tương lai của loài hoa”.

Trước sự việc này, PGS.TS Đặng Văn Đông, Phó viện trưởng viện Nghiên cứu Rau quả, một trong những chuyên gia hàng đầu về hoa, cây cảnh Việt Nam, chia sẻ: “Nếu trong một năm dùng biện pháp thông thường thì không thể nhân ra được 5000 cây. Hơn nữa lan đột biến không dùng để chế tạo thuốc đau mắt hay ung thư nên không phải cứ đặt càng nhiều thì giá sẽ đắt.

Nếu có 5 nghìn hay 5 vạn cây lan đột biến thì giá làm sao giữ được mức 250 tỷ đồng như nhà vườn nói. Vậy nên khi chủ vườn nói trong một năm nhân lên 5000 cây là chuyện rất phi lý. Đây có thể chỉ là sự bao biện thôi.

Về cơ sở pháp lý, việc phát hiện, tạo giống mới, nhân giống, phát triển giống, sản xuất kinh doanh giống, cần tuân thủ các quy định của Pháp Luật Việt Nam. Theo điều 157, Luật số 42/2019/QH14 ngày 14 tháng 6 năm 2019 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 11 năm 2019 thì tổ chức, cá nhân chọn tạo hoặc phát hiện và phát triển giống cây trồng được quyền bảo hộ quyền đối với giống cây trồng đó. Do vậy những tổ chức cá nhân nào có giống lan đột biến, thì nên làm các thủ tục để “bảo hộ” giống đó tránh việc tranh chấp bản quyền xảy ra sau này.

Mặt khác theo điều 9, Luật Trồng trọt số: 31/2018/QH14 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2020). Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động trồng trọt gồm: (1). Sản xuất, buôn bán, giống cây trồng chưa được quyết định công nhận lưu hành hoặc tự công bố lưu hành; (3). Sản xuất, buôn bán giống cây trồng không đáp ứng điều kiện sản xuất, buôn bán; (3). Sản xuất, buôn bán giống cây trồng không rõ nguồn gốc. (5). Cung cấp thông tin về giống cây trồng, sai lệch với thông tin đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc sai lệch với thông tin tự công bố.

Như vậy thì khi muốn sản xuất, kinh doanh 1 giống cây trồng nào đó, thì giống đó phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng (hoặc phải có bản quyền giống, hoặc phải chứng minh giống đó là do mình phát hiện, tạo ra, hoặc phải chứng minh giống đó được 1 tổ chức cá nhân – là chủ thể bảo hộ giống – chuyển nhượng, chuyển giao cho mình). Đồng thời tổ chức cá nhân trước khi sản xuất kinh doanh giống, phải tự công bố lưu hành giống”.

Theo PGS.TS Đặng Văn Đông, nếu dùng phương pháp cấy mô thì 1 năm cũng có thể nhân lên 5000 cây, tuy nhiên phương pháp này đòi hỏi phải có phòng thí nghiệm và kỹ thuật rất phức tạp.

Bày tỏ quan điểm trước việc giao dịch lan đột biến giá 250 tỷ đồng ở Quảng Ninh vừa qua, PGS.TS Đặng Văn Đông cho rằng, nếu hai bên có diễn ra giao dịch thì họ sẽ phải nộp thuế. Còn nếu thông tin đưa ra không chính xác, gây nên hậu quả thì nên bị xử lý bởi việc công bố giá trị chuyển nhượng lớn sẽ khiến nhiều người đua nhau mua.

Phân tích thêm về lan đột biến, PGS.TS Đặng Văn Đông cho rằng việc xuất hiện “lan đột biến” là 1 hiện tượng tự nhiên của sinh vật, không chỉ diễn ra ở cây lan mà ở mọi loại cây trồng, mọi loại sinh vật.

Lan đột biến có từ lâu, tuy nhiên trước đây mọi người chưa chú ý, nên ít ai nhắc đến, giờ đây mọi người quan tâm nhiều, nên thấy có vẻ như “xuất hiện nhiều hơn”.

Những cây lan đột biến mà chúng ta thấy (từ thực tế hoặc trên hình ảnh) chưa chắc đã phải là lan đột biến từ sự “biến dị đột biến” (tức là đột biến như mọi người thường hiểu) mà còn có thể là do “Biến dị tái tổ hợp” tức là do quá trình thụ phấn (do con người hoặc do côn trùng, gió) đã tạo ra những hạt lan lai, để từ đó tạo ra những cây lan mới, khác với đặc tính của cây bố mẹ, khác màu hoa của cây bố, mẹ.

Trong một số cây mà mọi người gọi “đột biến”, có thể có cả những cây thường biến (biến dị không di truyền) tức là cây chỉ khác biệt với cây gốc (hoặc cây mẹ) ở một số thời gian và môi trường nhất định, sau đó nó sẽ trở về trạng thái, với những tính trạng ban đầu. Chính điều này lý giải tại sao, một số cây ban đầu có màu hoa này, sau lại chuyển sang màu hoa khác.

PGS.TS Đặng Văn Đông nhận định rằng, người Việt vì đồng tiền mà chạy theo và tin tưởng lan đột biến và rất nhanh cả người trồng và người kinh doanh đều thua lỗ nặng khi “bong bóng” xẹp.

“Với những vụ việc như thế, nếu công an có vào cuộc cũng không giải quyết hết được. Họ phải xác định được những vụ việc này có biểu hiện của sự lừa đảo không, có chứng cứ chứng minh lừa đảo không? Nếu hai bên giao dịch mua tự nguyện thì cũng không xử lý được.

Còn nói tới việc phải nộp thuế thì họ sẽ lại nói bán trên tương lai nên không có giấy tờ, như vậy cơ quan chức năng cũng khó xử lý. Vậy nên để xử lý những trường hợp trên, cần phải có chuyên gia, cơ quan nhà nước cụ thể là Bộ nông nghiệp vào cuộc, đứng ra phân tích”, vị chuyên gia đề nghị.

Nguồn: trithuccuocsong